قائل بوده و اعتقاد جازم داشت . . . » نجاشى در رجال خود ( 1 / 78 ) در شرح حال ابان بن تغلب مىگويد : محمد بن عبد الرحمن فتحى كوفى بين تفاسير ابان بن تغلب ، ابى روق و محمد بن السائب جمع نموده و از آن سه تفسير ، تفسير واحدى را تأليف نموده است . داوودى ( م 945 ق ) در طبقات المفسرين ( 1 / 380 ) خود پس از ذكر تفسير وى ابى روق را در طبقهء پنجم مفسران ضبط كرده است . اين تفسير نيز از جمله تفسيرهاى روائى بوده ولى از بين رفته است . منابع : الذريعة ، 4 / 253 ؛ جامع الرواة ، 1 / 538 ؛ رجال ، ابن داوود ، 234 ؛ خلاصة التذهيب ، 126 ؛ معجم رجال الحديث ، 11 / 147 ؛ مفسران شيعه ، 78 . غريب القرآن ، اثر شيخ ابو فيد مؤرج ( م 195 ق ) فرزند عمرو بن ثور سدوسى بصرى از علماى نحو و لغت عربى و اديب و مفسر . وى از شاگردان مدرسهء شيعى بصرى است . وى هنگام اقامت در خراسان محضر حضرت رضا ( ع ) را درك كرده ولى در كتب حديث او هيچ‌گونه روايتى از امام ( ع ) نقل نشده است . تفسير مورد بحث در يك جلد به زبان عربى است كه مفسر با مشرب ادبى و نحو خود به آيات متشابه و كلمات غريب قرآن كريم پرداخته و تفسير كرده است . منابع : اعلام ، 7 / 318 ؛ انباه الرواة ، 3 / 327 ؛ بغية الوعاة ، 2 / 305 ؛ التاريخ الكبير ، 8 / 71 ؛ جمهرة انساب العرب ، 299 ؛ الذريعة ، 16949 ؛ سير اعلام النبلاء ، 9 / 309 معجم الادباء ، 19 / 196 ؛ وفيات الاعيان ، 5 / 304 . تفسير الهلالى [ - تفسير جوابات القرآن ] ، اثر مفسر ابو محمد سفيان ( كوفه 107 - مكه 198 ق ) فرزند عيينة بن ابى عمران ميمون هلالى ، از مفسران شيعة و محدثين و متكلمين عصر خويش و از اصحاب حضرت صادق ( ع ) . از محضر بسيارى از محدثين فريقين سنى و شيعة و زيدى بهره‌مند گشت . تفسير مورد بحث به زبان عربى به شيوهء روائى است و در دل تفسيرهاى سنى و شيعه و زيديه منقول است . ابو العباس نجاشى تفسير مذكور را از حضرت صادق ( ع ) دانسته